22 września wchodzą w życie zmiany w procedurze cywilnej na skutek których, w razie zwolnienia pracownik może żądać dalszego zatrudniania przez pracodawcę, aż do końca trwania procesu sądowego. O szczegółach przeczytasz poniżej. Ja wraz z moim zespołem złożyłem już do sądu pierwszy taki wniosek!

Co dokładnie zmieniają nowe przepisy?

(1) Sytuacja pierwsza – pracownik (każdy, nie tylko chroniony) wygrywa sprawę przed sądem I instancji ale wyrok jest nieprawomocny

Zgodnie z nowelizacją, art. 477[2] § 2 Kodeksu postępowania cywilnego otrzymuje brzmienie:
„§ 2. Uznając wypowiedzenie umowy o pracę za bezskuteczne albo przywracając pracownika do pracy, sąd na wniosek pracownika nakłada w wyroku na pracodawcę obowiązek dalszego zatrudnienia pracownika do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.”;

Czyli gdy pracownik (każdy, nie tylko szczególnie chroniony) zostanie przywrócony do pracy przez sąd I instancji, na wniosek pracownika, sąd będzie nakazywał pracodawcy jego dalsze zatrudnienie. Tym samym przez cały czas postępowania apelacyjnego (przed sądem II instancji), co trwa obecnie kilkanaście a nawet kilkadziesiąt miesięcy, pracodawca będzie musiał zatrudniać pracownika (wypłacać mu wynagrodzenie za pracę).

(2) Sytuacja druga – pracownik objęty szczególną ochroną zostaje zwolniony i wnosi odwołanie (pozew) do sądu pracy

Zgodnie z nowelizacją, dodaje się art. 755[5] o następującym brzmieniu:

§ 1 W sprawach z zakresu prawa pracy, w których pracownik podlegający szczególnej ochronie przed rozwiązaniem stosunku pracy za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia dochodzi roszczenia o uznanie wypowiedzenia stosunku pracy za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy, sąd na wniosek uprawnionego na każdym etapie postępowania udzieli zabezpieczenia przez nakazanie dalszego zatrudnienia go przez pracodawcę do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Podstawą udzielenia zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia. Sąd może odmówić udzielenia zabezpieczenia wyłącznie w sytuacji gdy roszczenie jest oczywiście bezzasadne.

§ 2. Postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia podlega wykonaniu w drodze egzekucji. Przepis art. 7562 stosuje się.

§ 3. Obowiązany może żądać uchylenia prawomocnego postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia wyłącznie jeżeli wykaże, że po udzieleniu zabezpieczenia zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Zmiana postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia jest niedopuszczalna.
§ 4. Na postanowienie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji.”.

Na skutek tych przepisów, w razie gdy pracownik szczególnie chroniony przed zwolnieniem wniesie pozew do sądu pracy, na jego wniosek sąd będzie nakazywał pracodawcy jego dalsze zatrudnianie (w tym wypłatę wynagrodzenia) przez cały czas trwania procesu (a może to być nawet kilka lat). W praktyce sąd będzie miał bardzo ograniczone możliwości nieudzielenia zabezpieczenia, ograniczające się do sytuacji w której roszczenie będzie „oczywiście bezzasadne”.

Ponadto, udzielone już zabezpieczenie może zostać uchylone gdy pracodawca wykaże, iż zaszły przesłanki do dyscyplinarnego zwolnienia (z winy pracownika), tj. okoliczności o których mowa w art. 52 §1 Kodeksu pracy.

Dlaczego te przepisy budzą kontrowersje?

Głównie dlatego, że w ich rezultacie pracodawca będzie musiał przymusowo zatrudniać zwolnionego pracownika, nawet pomimo tego, że może realnie wygrać proces przed sądem pracy, a więc potwierdzić, iż miał prawo i uzasadnienie aby zwolnić pracownika. W bardzo konfliktowych, trudnych sytuacjach, pracodawcy będą zapewne wykonywali nakaz dalszego zatrudniania pracownika poprzez wypłatę na jego rzecz wynagrodzenia za pracę, zwalniając pracownika z obowiązku świadczenia pracy. To oczywiście będzie generowało stratę po stronie pracodawców.

Ponadto, nawet osoby szczególnie chronione przed zwolnieniem – np. działacze związkowi, bywają uznawani przez sądy pracy za zwolnionych zgodnie z prawem. Dzieje się tak np. wówczas gdy przyczyną zwolnienia było działanie na szkodę przedsiębiorstwa, naruszanie tajemnic przedsiębiorstwa, czy wręcz popełnienie przestępstwa. Bezwzględna ochrona przed zwolnieniem bywa niestety wykorzystywana do tego rodzaju działań.

O czym trzeba pamiętać?

Pracodawco – zwolnienie pracownika staje się jeszcze trudniejsze i bardziej ryzykowne. Nie rób tego samodzielnie, zasięgnij fachowej pomocy prawnej. Pamiętaj, zrób to jeszcze na etapie przygotowywania zwolnienia.

Pracowniku – odwołując się do sądu pracy zadbaj o to aby w pełni wykorzystać nowe przepisy. Skorzystanie z pomocy radcy prawnego na pewno się opłaci.

Z ustawą możesz zapoznać się klikając >>> tutaj.

Chcesz zasięgnąć porady prawnej? Zachęcam do kontaktu ze mną. W tym celu kliknij >>> tutaj.