Kwoty zasądzane przez sądy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za mobbing będą wyższe. To dobra informacja dla ofiar mobbingu i przestroga dla pracodawców. Czego jeszcze możemy dowiedzieć się z wyroku Sądu Najwyższego z 4 lipca 2023 ?

Kto może żądać zadośćuczynienia?

Zgodnie z art. 94³ § 3 Kodeksu pracy – pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Rozstrój zdrowia może przybierać różne formy, u każdego reakcja organizmu może być bowiem inna. Najczęściej są to: zaburzenia na tle psychicznym (depresja, napady lękowe, nerwica, poczucie traumy), problemy neurologiczne, kardiologiczne, zaburzenia procesu odżywiania, problemy ze snem. Osoba, która na skutek mobbingu doznała rozstroju zdrowia ma prawo żądać w sądzie – od pracodawcy – zapłaty odpowiedniej kwoty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę. Pamiętaj – pomimo, iż mobberem jest na ogół konkretna osoba (lub osoby) to pozwanym w sądzie jest pracodawca, którego obowiązkiem jest przeciwdziałanie mobbingowi.

Jak szacować wartość zadośćuczynienia? Co nowego ustalił Sąd Najwyższy?

Przepisy nie określają dolnej ani górnej granicy zadośćuczynienia, a w odróżnieniu do odszkodowania, zadośćuczynienie ma stanowić rekompensatę za utratę lub pogorszenie zdrowia – a więc dobra, które trudno jest wycenić. Do tej pory sądy dość ostrożnie zasądzały zadośćuczynienia, bacząc aby kwota była „odpowiednia do warunków gospodarki”. Sęk w tym, iż często były to kwoty symboliczne w wysokości kilku, czy kilkunastu tysięcy złotych. Niejednokrotnie zwracałem jednak uwagę, iż kwota zadośćuczynienia musi być tak określona aby z jednej strony – kompensowała poczucie krzywdy, a z drugiej – była odczuwalna dla ofiary mobbingu – z uwzględnieniem, iż droga do jej otrzymania wiedzie przez dwie instancje postępowania sądowego! Ku mojej satysfakcji, Sąd Najwyższy potwierdza ten sposób myślenia.

W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2023 r. (III PSKP 11/22), Sąd Najwyższy przyjął, że:

Ocenie podlegają wartości niewymierne majątkowo, dlatego istotnym jest, aby poszkodowany odczuł nie tylko ekonomicznie, ale także w sferze psychiki prawidłowość zastosowanego środka. Takie ujmowanie funkcji zadośćuczynienia pozwala na ścisłe powiązanie kompensacji z satysfakcją. Konkludując wypada stwierdzić, że wysokość przyznanej sumy powinna być tak ukształtowana, aby z jednej strony stanowiła odzwierciedlenie doznanego uszczerbku, zaś z drugiej, mimo niepełnej kompensacji z uwagi na brak możliwości przywrócenia do stanu poprzedniego, była zauważalna i przynosiła poszkodowanemu satysfakcję. Jeśli w przekonaniu po-szkodowanego wysokość przyznanej mu tytułem zadośćuczynienia sumy pieniężnej będzie satysfakcjonują-ca, to zastosowany środek spełnił także przypisywaną mu funkcję kompensacyjną.

Oceny jej wysokości dokonuje więc sam poszkodowany i to jedynie on może stwierdzić, czy zadośćuczynienie odpowiada rozmiarowi doznanej szkody i czy w pełni został naprawiony wyrządzony mu uszczerbek, a więc czy rzeczywiście przyznane świadczenie spełnia w konkretnym przypadku funkcję kompensacyjną.

Nie można wprawdzie określać wysokości zadośćuczynienia wprost na podstawie cen, niemniej przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia uwzględnia się aktualny stan stosunków majątkowych w społeczeństwie, który niewątpliwie łączy się z poziomem cen.

Jakie płyną wnioski z wyroku Sądu Najwyższego?

Po pierwsze, zadośćuczynienie za krzywdę musi być satysfakcjonujące dla ofiary mobbingu. To duży krok i mocne słowa, które zaowocują wyższymi kwotami zasądzanymi w sądach pracy. Po drugie, pracodawcy powinni zająć się na poważnie przeciwdziałaniu mobbingowi bo w grę mogą wchodzić kwoty sięgające kilkuset tysięcy złotych, które będzie trzeba wypłacać ofiarom mobbingu.

***

Mobbingiem zajmuję się zawodowo od ponad 10 lat. Reprezentuję pracowników i pracodawców w procesach w całej Polsce, prowadzę szkolenia i wykłady dla działów kadr, HR, menadżerów i pracowników. Tematowi dochodzenia roszczeń z tytułu mobbingu poświęciłem moją rozprawę doktorską. Zachęcam do kontaktu ze mną. W tym celu kliknij >>> tutaj. 

***

Więcej artykułów o mobbingu >>> kliknij tutaj.