„Elastyczny”, „dający pracownikowi i pracodawcy więcej swobody” – tak często mówi się o zadaniowym systemie czasu pracy, ale czy słusznie? Poniżej postaram się zweryfikować kilka często pojawiających się twierdzeń na temat zadaniowego systemu czasu pracy.

Zgodnie z art. 140 Kodeksu pracy: W przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy lub jej organizacją albo miejscem wykonywania pracy może być stosowany system zadaniowego czasu pracy. Pracodawca, po porozumieniu z pracownikiem, ustala czas niezbędny do wykonania powierzonych zadań, uwzględniając wymiar czasu pracy wynikający z norm określonych w art. 129.

Teza nr 1: „Każdy może pracować w zadaniowym systemie czasu pracy”.

Odpowiedź: Fałsz. Zadaniowy system czasu pracy wprowadza się włącznie wtedy gdy przemawia za tym rodzaj pracy albo jej organizacja. Zwłaszcza gdy praca jest wykonywana nierytmicznie, z przerwami, a kontrola pracownika jest utrudniona. Kto pracuje w zadaniowym systemie czasu pracy? Są to m.in.: programiści (pracujący o różnej porze), handlowcy (jeżdżący do klientów w miarę potrzeb i w ustalonych z nimi godzinach).

Teza nr 2: „W zadaniowym systemie czasu pracy nie ma ewidencji czasu pracy, pracodawca nie musi więc prowadzić żadnej ewidencji”.

Odpowiedź: Prawda, ale tyko w części. Co prawda zgodnie z art. 149 §2 Kodeksu pracy: ewidencji czasu pracy nie prowadzi się w stosunku do pracowników objętych systemem zadaniowego czasu pracy, ale pracodawca nadal powinien prowadzić skrócone zestawienie obejmujące informację na temat obecności pracownika w pracy, korzystania przez niego ze zwolnień w pracy (chorobowych, urlopowych i innych).

Teza nr 3: „Pracownik musi się skupić wyłącznie na zadaniu ale sam decyduje ile czasu na to poświęci. Może więc np. zdecydować, że stale w poniedziałek pracować będzie po 10 godzin a w piątek tylko 6 godz.”.

Odpowiedź: Fałsz. Artykuł 140 Kodeksu pracy traktujący o zadaniowym systemie czasu pracy zawiera odniesienie do norm wynikających z art. 129 Kodeksu pracy. Zadania pracownika powinny być więc tak ustalone, aby pracownik, przy dołożeniu należytej staranności i sumienności (art. 100 § 1 k.p.), mógł je wykonać w ciągu 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym (art. 129 k.p.). Tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt: III AUa 1262/16. Podobnie, m.in.: K. W. Baran: Komentarz do art. 140 Kodeksu pracy. LEX.

Teza nr 4: „Dla pracownika zatrudnionego w zadaniowym systemie czasu pracy nie tworzy się grafiku (harmonogramu) czasu pracy”.

Odpowiedź: Prawda. Pracodawca nie ma obowiązku sporządzania rozkładu czasu pracy, jeżeli w porozumieniu z pracownikiem ustali czas niezbędny do wykonania powierzonych zadań (art. 129 § 4 pkt 2 Kodeksu pracy).

Teza nr 5: „Zadaniowy system czasu pracy wyłącza prawo pracownika do otrzymania wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych”.

Odpowiedź: Fałsz. Określenie w systemie zadaniowym przez pracodawcę zakresu obowiązków w sposób uniemożliwiający ich wykonanie w obowiązującym pracownika wymiarze czasu pracy, uzasadnia roszczenie o dodatkowe wynagrodzenie z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. Por.: Postanowienie SN z dnia 20 października 2015 I PK 9/15.

Teza nr 6: „Nawet w razie procesu sądowego to pracownik musi udowodnić, że pracował ponad obowiązującą go normę”.

Odpowiedź: Fałsz. Pracodawca musi udokumentować, że powierzał pracownikowi zadania możliwe do wykonania w wymiarze czasu wynikającym z art. 129 Kodeksu pracy (!), a więc przeciętnie 8 godz. dziennie, 40 godz. tygodniowo,  w przeciętnie 5 dniowym tygodniu pracy. Por: wyrok SN z dn. 15 marca 2006 r. II PK 165/05.

Teza nr 7: „Zadaniowy system czasu pracy nie jest ani gorszy ani lepszy niż inny system czasu pracy, jest po prostu inny”.

Odpowiedź: Prawda. System zadaniowy czasu pracy nie podlega ocenie w świetle zasady uprzywilejowania pracownika (art. 18 KP). Por.: Wyrok SN z dnia 17 lutego 2004 r. I PK 377/03. Faktem jest natomiast, że dobrze wprowadzony system czasu pracy przynosi korzyści zarówno dla pracodawcy jak i dla pracownika!

Teza nr 8: „W trakcie procesu o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych należy dokładnie wykazać ile godzin ponad normę pracowało się każdego dnia”.

Odpowiedź: Fałsz. W sytuacji, gdy pracownik udowodnił, że pracował w godzinach nadliczbowych, a jedynie – wobec nieprowadzenia przez pracodawcę ewidencji czasu pracy – nie może udowodnić dokładnej liczby przepracowanych godzin, ustalenie wynagrodzenia może nastąpić według reguł z art. 322 KPC. Por.: Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 31 maja 2017 III APa 8/17. Oznacza, to że sąd jest uprawniony do zasądzenia „odpowiedniej” kwoty według swojej oceny.

Teza nr 9: „Informacja o zadaniowym systemie czasu pracy musi wynikać z umowy o pracę”.

Odpowiedź: Fałsz. System czasu pracy w ogóle nie stanowi informacji, którą trzeba wpisywać do umowy o pracę (można tak zrobić ale nie jest to konieczne). Zamieszczenie w treści umowy informacji, iż strony umówiły się na świadczenie pracy w systemie zadaniowym powoduje ten skutek, iż ew. późniejsza zmiana takiego systemu będzie wymagała zawarcia porozumienia zmieniającego lub wypowiedzenia warunków pracy. System zadaniowy może być wprowadzony w regulaminie pracy lub układzie zbiorowym pracy (w umowie o pracę również, ale z ww. skutkiem).

Teza nr 10: „Pracownik który nie wykona powierzonego zadania nie otrzyma wynagrodzenia”.

Odpowiedź: Fałsz. Zadaniowy system czasu pracy nie zmienia umowy o pracę w umowę rezultatu. Również w zadaniowym systemie czasu pracy pracownik jest zmuszony przede wszystkim do starannego działania, a nie do uzyskania określonego rezultatu. Inna sprawa, że nierealizowanie zadań w dłuższej perspektywie czasowej może przełożyć się na wypowiedzenie umowy o pracę.

Masz więcej pytań dotyczących zadaniowego systemu czasu pracy? Pracujesz w branży która wykorzystuje taki system, np. IT lub FMCG? Chciałbyś wprowadzić system czasu pracy w swojej firmie ale nie wiesz jak to zrobić?  Napisz do mnie!

#prawopracy #HR #zadaniowysystemczasupracy #prawopracykatowice