Warunki płacy jako przyczyna sporu zbiorowego

Po krótkiej przerwie, wracam do opisu przyczyn sporu zbiorowego. Wcześniej była już mowa o „warunkach pracy” jako przyczynie sporu zbiorowego, teraz pora na kolejną z przesłanek, wymienionej w art. 1 Ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, czyli „warunki płacy”.

cash

Warunki płacy

Warunki płac stanowią najczęstszą przyczynę sporu. Wg. najnowszych danych za 2011 r. (podobny wskaźnik w 2012 r.), aż w 62% przypadkach to właśnie płace stanowiły kanwę roszczeń[1]Są to żądania związane z podwyżką płac, ale również ich podziałem[2], wstrzymaniem wypłat, nieterminową płatnością, zasadami wartościowania płacy[3] bądź określaniem podstawy wynagrodzenia[4]. Dominującą z wymienionych przyczyn jest żądanie wzrostu wynagrodzeń[5]. Pragmatyki zawodowe czasem różnie określają składniki wynagrodzenia, dlatego definicję tego pojęcia należy zawsze odnosić do konkretnego aktu prawnego, w którym ono występuje[6].

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, według którego wszelkie świadczenia otrzymywane od pracodawcy mogłyby być przedmiotem legalnego strajku[7]. Wydaje się to jednak pogląd kontrowersyjny. Zgodnie z art. 29 KP pracodawca ma obowiązek wskazać pracownikowi składniki wynagrodzenia. Inne elementy, takie jak np. uznaniowa nagroda, mają charakter fakultatywny. Tak samo, jak przyznany przedmiot będący narzędziem pracy, nawet jeżeli pracodawca zgadza się, aby był wykorzystywany również w celach prywatnych.  Z dodatkowych świadczeń, nieobjętych regulaminem wynagradzania oraz umową o pracę, nie należy domniemywać obligatoryjności ich uzyskiwania. Wydaje się, że takie poglądy związane są z niezrozumieniem podziału jaki dotyczy premii oraz nagród. W praktyce są one bowiem często mylone[8]. Zgodnie z tezą płynącą z Wyroku Sądu Najwyższego: „Jeżeli strony w umowie o pracę uzgodniły przesłanki nabycia prawa do konkretnego składnika wynagrodzenia, to spełnienie tych przesłanek uzasadnia roszczenie pracownika o jego wypłatę”.[9]  Zgodnie ze wskazówką zawartą w wyroku, sądzę, że spór dotyczący wynagrodzeń może obejmować jedynie takie składniki, które uprzednio zostały zagwarantowane przez pracodawcę. Stąd pogląd przeciwny, m.in. wskazywany przez Bogdana Cudowskiego[10] mówiący o szerokim bądź wąskim rozumieniu pojęcia „wynagrodzeń”, uważam za błędny.

Trzeba jeszcze nadmienić, że jeżeli spór dotyczy układu zbiorowego, to może być wszczęty nie wcześniej, niż z dniem jego wypowiedzenia, co stanowi art. 4 ust.1.


[1] Sprawozdanie Głównego Inspektora Pracy z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2011 roku, s. 30 – 31. [online]. [dostęp: 23.01.2013]. World Wide Web: http://www.pip.gov.pl/html/pl/sprawozd/11/sprawozdanie_2011.pdf

[2] J. Wratny; A.M. Świątkowski: Zbiorowe prawo pracy. Komentarz. Komentarz do art. 1 ustawy. Nb. 12-13. [online]. [dostęp: 23.01.2013]. World Wide Web:  LEGALIS

[3] J. Żołyński: Ustawa o rozwiązywaniu …, Komentarz do art. 1 ustawy. [online]. [dostęp: 23.01.2013]. World Wide Web:  LEX.

[4] Wyrok SN z dnia 18 kwietnia 1994r. sygn. akt. KAS 1/94

[5] Sprawozdanie Głównego Inspektora

[6] B. Cudowski: Spory …, s. 37.

[7] M. Kurzynoga: Warunki legalności strajku. [online]. [dostęp: 23.01.2013]. World Wide Web:  LEX. Komentarz. Art. 1. Punkt. 2.2. Warunki płacy, podobnie: B. Cudowski: Spory …, s. 38.

[8] Tak, celnie: K. Walczak: Kodeks pracy. Komentarz. [online]. [dostęp: 23.01.2013]. World Wide Web:  LEGALIS. Komentarz do art. 105 Nb. 7 – 9.

[9] Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 1998 r. sygn. akt. I PKN 235/98. Teza. [online]. [dostęp: 23.01.2013]. World Wide Web:   LEGALIS

[10] B. Cudowski: Spory …, s. 35.

Co o tym myślisz? dodaj swój komentarz!

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: